Teknologiak lagun al diezaguke tratamenduari eusten, zama bihurtu gabe?

Osasun mentaleko tratamendu bati jarraitzen badiozu, ziur aski badakizu sintomei aurre egitea ez dela egin beharreko gauza bakarra: kontsultetara joan behar duzu, jarraibideak gogoratu, balizko berrerortzeei aurre egin eta zure bilakaerari erreparatu. Hori guztia, luzea izan daitekeen eta beti modu linealean aurrera egiten ez duen prozesu batean motibazioari eusten diozun bitartean.

Zama hori ez da sintometara edo tratamendura berera mugatzen. Pazienteak bere osasun-arreta kudeatzeko eskaini behar dituen denbora, ahalegina eta baliabideak ere barne hartzen ditu; kontzeptu horri tratamenduaren zama esaten zaio (Demain et al., 2020).

Testuinguru horretan, teknologia lagun bihur daiteke. Tresna batzuek zenbait zeregin erraztu eta tratamenduaren jarraitutasunari eusten lagun dezakete, beharrezkoa ez den ahaleginik gehitu gabe.

Baina kontrakoa ere gerta daiteke. Tresna batek arreta, denbora edo interakzio gehiegi eskatzen badu, pazientearentzat beste kezka bat bihur daiteke. Teknologiak tratamendu baten zama murriztu dezake, baina zama berri bat ere sor dezake.

Teknologiak zama handiagoa gehitzen duenean

Osasun mentalean adimen artifiziala bezalako teknologiak erabiltzeak ez dakar, berez, hobekuntzarik pazientearentzat. Tresna bat benetan erabilgarria izan dadin, prozesua errazteko diseinatuta egon behar du, eta ez beste zeregin bat bihurtzeko.

Ezaugarri batzuek zaildu egin dezakete tresna digital bat eguneroko bizitzan txertatzea:

• Maizegi bete beharreko galdetegiak.
• Aplikazio konplexuak.
• Jakinarazpen gehiegi.
• Informazioa etengabe sartu beharra.
• Erabiltzen asmatzeko zailak diren interfazeak.
• Pazientearentzat helburu argirik ez duten interakzioak.

Ahalegin handiegia eskatzen duen tresna bat tratamendurako beste oztopo bat bihur daiteke azkenean. Espero denaren kontrako eragina izan dezake: denbora, arreta eta ahalegina eskatzen dituen prozesu bati beste zeregin bat gehitzea.

Osasun mentaleko esku-hartze digitalei buruzko ebidentziak ere adierazten du arazo teknikoek eta pertsonalizazio faltak, besteak beste, erabiltzaileen inplikazioa zaildu dezaketela (Borghouts et al., 2021). Horregatik, ez da nahikoa tratamenduan teknologia txertatzea: nola erabiltzen den eta pazienteari zer ahalegin eskatzen dion ere kontuan hartu behar da.

Zerk egiten du tresna bat benetan erabilgarri?

Tresna batek pazienteari tratamenduan zehar lagun diezaion, irizpide zehatz batzuk bete beharko lituzke.

Erraza izan beharko luke, eta erabiltzeko ahalegin gutxi eskatu. Erabiltzen ikasteko denbora luzea behar izateak eta funtzionamendu astunak arbuioa eragiten dute; beraz, tresnak erabilera arina ahalbidetu behar du. Garrantzitsua da, halaber, pazienteari egokitzea, haren gaitasunak, ohiturak edo behar digitalak kontuan hartuta. Faktore horiek ez dira berdinak paziente guztiengan, eta teknologiak gai izan behar du gizarte-talde desberdinetan eraginkorra izateko.

Pazientearen motibazioa oso garrantzitsua da suspertze-prozesuan. Ildo horretan, pazienteari prozesuaren helburua argi eta etengabe azaltzeak lantzen ari den prozesua eta zer puntutan dagoen ulertzen laguntzen dio. Azkenik, profesionalarekiko harremana dago. Tresnak pazientearen erabileran jarri behar badu ere arreta, ezin da alde batera utzi medikuarekin ere konektatuta egotearen garrantzia. Profesionalak erabiltzailearen eta tresnaren arteko interakzioan sortutako informazio guztia jasotzeko aukera izan behar du, pazientearen bilakaera eta beharrak hobeto ulertzeko.

Teknologia pazientearen bizitzan txertatu beharko litzateke, haren ohiturak ahalik eta gutxien aldatuz. Haren eginkizuna ez litzateke izan behar pazienteari gehiago egiteko eskatzea, baizik eta zenbait zeregin erraztea eta bere arreta-prozesuarekin konektatuta egoten laguntzea.

Teknologiak loturari eusten lagun dezake

Kontsulta baten eta hurrengoaren artean aldaketa esanguratsuak gerta daitezke pazientearen egoeran. Sintoma batzuk hobetu edo larriagotu egin daitezke, zailtasun berriak ager daitezke edo pazienteak jakinaraztea garrantzitsutzat jotzen dituen egoerak gerta daitezke.

Tresna erraz batek aldi horretan zenbait aldaketa erregistratzea edo jakinaraztea erraztu dezake, hurrengo kontsultara arte itxaron behar izan gabe. Horrek, gainera, kontsulta batean hainbat astetako bilakaera berreraikitzeko orduan memoriaren mendekotasuna murrizten lagun dezake.

Ondo diseinatutako tresna batek pazientearen bilakaeraren alderdi batzuen jarraipen jarraituagoa erraztu dezake. Prozesuan zehar gertatzen diren interakzioak informazio-iturri osagarri bihur daitezke profesionalarentzat; bestela, baliteke informazio hori eskuragarri ez egotea.

Gainera, eskuragarri dagoen ebidentziak lotura dagoela iradokitzen du osasun mentaleko esku-hartze digitalekiko inplikazio-mailaren eta haien emaitzen artean. Horrek indartu egiten du pazienteek modu iraunkorrean erabil ditzaketen tresnak diseinatzearen garrantzia (Gan et al., 2021).

Baina lotura horri eusteak ez du esan nahi pazientearen eta profesionalaren arteko harremana ordezkatzea. Teknologia bien arteko lotura-puntu osagarri bat izan daiteke, topaketa klinikoa ordezkatu gabe eta asistentzia-prozesuari dagokion erantzukizuna pazientearen gain utzi gabe.

Ahalegin gutxiago, ez parte-hartze gutxiago

Osasun mentalari aplikatutako teknologiarik onena ez da nahitaez gauza gehien egiten dituena, baizik eta pazienteak bere arreta-prozesuarekin konektatuta egoteko beharrezkoak ez diren zeregin gutxiago egin behar izatea lortzen duena.

Gutxiago egiteak ez du esan nahi tratamenduan gutxiago parte hartzea. Baliorik ematen ez duten ahaleginak ezabatzea eta prozesuari ekarpena egin diezaioketen interakzioak erraztea esan nahi du.

Hori da Nexi Health bezalako tresnen oinarrian dagoen printzipioetako bat: pazientearekiko interakzioa erraztea eta prozesuan zehar informazio garrantzitsua biltzea, jarraipena zama berri bat bihurtu gabe.

Izan ere, teknologia tratamendu batean behar bezala txertatzen denean, haren balioa ez litzateke neurtu behar pazienteak harekin zenbat egiten duen kontuan hartuta, baizik eta benetan garrantzitsua den horri, hau da, bere suspertze-prozesuari, jarraitzea zenbat errazten dion kontuan hartuta. Nexin lan egiten dugu pazienteei osasun mentaleko suspertze-prozesu konplexu osoan zehar laguntza eskaintzeko eta une oro lagunduta senti daitezen.

Erreferentziak

• Borghouts, J., Eikey, E., Mark, G., De Leon, C., Schueller, S. M., Schneider, M., Stadnick, N., Zheng, K., Mukamel, D., & Sorkin, D. H. (2021). Erabiltzaileek osasun mentaleko esku-hartze digitaletan inplikatzeko oztopoak eta erraztasunak: berrikuspen sistematikoa. Journal of Medical Internet Research, 23(3), e24387. https://doi.org/10.2196/24387
• Demain, S., Gonçalves, A.-C., Areia, C., Oliveira, R., Marcos, A. J., Zhang, J., & Green, M. (2020). Tratamenduaren zamaren definizioa bilatzen duen literaturaren berrikuspen sistematikoa. Heliyon, 6(4), e03641. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2020.e03641
• Gan, D. Z. Q., McGillivray, L., Han, J., Christensen, H., & Torok, M. (2021). Esku-hartze digitalekiko inplikazioaren eragina osasun mentaleko emaitzetan: berrikuspen sistematikoa eta meta-analisia. Frontiers in Digital Health, 3, 764079. https://doi.org/10.3389/fdgth.2021.764079